Vai trò của chất xơ đối với con người

𝐕𝐚𝐢 𝐭𝐫𝐨̀ 𝐜𝐮̉𝐚 𝐜𝐡𝐚̂́𝐭 𝐱𝐨̛ đ𝐨̂́𝐢 𝐯𝐨̛́𝐢 con người 𝗖𝗵𝗮̂́𝘁 𝘅𝗼̛ 𝗹𝗮̀ 𝗴𝗶̀? 𝗩𝗮𝗶 𝘁𝗿𝗼̀ 𝗰𝘂̉𝗮 𝗰𝗵𝗮̂́𝘁 𝘅𝗼̛ đ𝗼̂́𝗶 𝘃𝗼̛́𝗶 𝗻𝗴𝘂̛𝗼̛̀𝗶 𝗰𝗮𝗼 𝘁𝘂𝗼̂̉𝗶. 𝗖𝗮́𝗰𝗵 𝗰𝘂𝗻𝗴 𝗰𝗮̂́𝗽 𝗰𝗵𝗮̂́𝘁 𝘅𝗼̛ 𝗰𝗵𝗼 𝗻𝗴𝘂̛𝗼̛̀𝗶 𝗰𝗮𝗼 𝘁𝘂𝗼̂̉𝗶. 𝟏. 𝐂𝐡𝐚̂́𝐭 𝐱𝐨̛ 𝐥𝐚̀ 𝐠𝐢̀? - Chất xơ là một thành phần của thực phẩm có nguồn gốc thực vật mà cơ thể không tiêu hoá được và thường làm tăng lượng chất thải (chất bã) trong quá trình tiêu hoá. Khi ăn chất xơ cần được nhai kỹ nên nó kích thích nước miếng tiết ra nhiều; tới dạ dày và ruột làm trì hoãn sự tiêu hoá thực phẩm và sự hấp thụ chất bổ dưỡng nên tạo cảm giác no; ở ruột già chất xơ là một môi trường tốt cho các vi sinh vật dễ lên men, hút nhiều nước khiến phân mềm, to và được thải ra ngoài mau hơn. [1] - Chất xơ có ở trong các thực phẩm nguồn gốc thực vật, có 2 loại chất xơ là loại hoà tan trong nước và loại không tan trong nước. Chất xơ tan trong nước có nhiều trong các loại hạt đậu như: đậu nành, đậu ngự, đậu tây, rau, trái cây, ...chất xơ này có thể làm giảm cholesterol và giúp cơ thể điều hoà đường trong máu. Chất xơ không hoà tan trong nước như: cám lúa mì, hạt ngũ cốc chưa xay, rau. Chất xơ này hút nước, tăng khối lượng chất bã khiến quá trình thải cặn bã mau hơn. Vì vậy nên ăn nhiều loại thực phẩm có đủ hai loại chất xơ. Nhu cầu chất xơ khuyến nghị cho người Việt Nam ít nhất là 20 – 25g/người/ngày. Khi ăn các món có chất xơ thì cần uống nhiều nước hay chất lỏng để giúp đẩy chất xơ qua ruột dễ dàng.[1] 𝟐. 𝐕𝐚𝐢 𝐭𝐫𝐨̀ 𝐜𝐮̉𝐚 𝐜𝐡𝐚̂́𝐭 𝐱𝐨̛ đ𝐨̂́𝐢 𝐯𝐨̛́𝐢 𝐧𝐠𝐮̛𝐨̛̀𝐢 𝐜𝐚𝐨 𝐭𝐮𝐨̂̉𝐢 𝐻𝑜̂̃ 𝑡𝑟𝑜̛̣ 𝑞𝑢𝑎́ 𝑡𝑟𝑖̀𝑛ℎ 𝑡𝑖𝑒̂𝑢 ℎ𝑜́𝑎 : 𝐶ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ 𝑐𝑜́ 𝑡𝑎́𝑐 𝑑𝑢̣𝑛𝑔 𝑐ℎ𝑜̂́𝑛𝑔 𝑡𝑎́𝑜 𝑏𝑜́𝑛 𝑣𝑖̀ 𝑘ℎ𝑖 𝑣𝑎̀𝑜 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ ℎ𝑢́𝑡 𝑛ℎ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑛𝑢̛𝑜̛́𝑐, 𝑡𝑎̆𝑛𝑔 𝑘ℎ𝑜̂́𝑖 𝑙𝑢̛𝑜̛̣𝑛𝑔 𝑐𝑢̉𝑎 𝑝ℎ𝑎̂𝑛 𝑣𝑎̀ 𝑘𝑖́𝑐ℎ 𝑡ℎ𝑖́𝑐ℎ 𝑛ℎ𝑢 đ𝑜̣̂𝑛𝑔 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡 𝑙𝑎̀𝑚 𝑡𝑎̆𝑛𝑔 𝑐𝑜 𝑏𝑜́𝑝 đ𝑒̂̉ 𝑡𝑜̂́𝑛𝑔 𝑝ℎ𝑎̂𝑛 𝑟𝑎 𝑛𝑔𝑜𝑎̀𝑖. Đ𝑎̣𝑖 𝑡𝑖𝑒̣̂𝑛 đ𝑒̂̀𝑢 đ𝑎̣̆𝑛 ℎ𝑎̀𝑛𝑔 𝑛𝑔𝑎̀𝑦 𝑔𝑖𝑢́𝑝 𝑐𝑜̛ 𝑡ℎ𝑒̂̉ 𝑡ℎ𝑎̉𝑖 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 đ𝑜̣̂𝑐 𝑡ℎ𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 𝑥𝑢𝑦𝑒̂𝑛 𝑣𝑎̀ 𝑡𝑟𝑎́𝑛ℎ 𝑣𝑖𝑒̣̂𝑐 𝑛𝑔𝑎̂́𝑚 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 đ𝑜̣̂𝑐 𝑡𝑢̛̀ 𝑝ℎ𝑎̂𝑛 𝑣𝑎̀𝑜 𝑚𝑎́𝑢. 𝑂̛̉ 𝑛ℎ𝑢̛̃𝑛𝑔 𝑛𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖 𝑏𝑖̣ 𝑡𝑎́𝑜 𝑏𝑜́𝑛 𝑙𝑎̂𝑢 𝑛𝑔𝑎̀𝑦 𝑡ℎ𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 𝑘ℎ𝑜́ 𝑡𝑖́𝑛ℎ 𝑏𝑎̆̉𝑛 𝑔𝑎̆́𝑡 𝑑𝑜 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 đ𝑜̣̂𝑐 𝑢̛́ đ𝑜̣𝑛𝑔 𝑡𝑟𝑜𝑛𝑔 𝑐𝑜̛ 𝑡ℎ𝑒̂̉ 𝑔𝑎̂𝑦 𝑎̉𝑛ℎ ℎ𝑢̛𝑜̛̉𝑛𝑔 𝑡𝑜̛́𝑖 ℎ𝑒̣̂ 𝑡ℎ𝑎̂̀𝑛 𝑘𝑖𝑛ℎ.[2] Đ𝑖𝑒̂̀𝑢 ℎ𝑜̀𝑎 ℎ𝑒̣̂ 𝑣𝑖 𝑘ℎ𝑢𝑎̂̉𝑛 đ𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡: 𝑀𝑜̣̂𝑡 𝑠𝑜̂́ 𝑙𝑜𝑎̣𝑖 𝑣𝑖 𝑘ℎ𝑢𝑎̂̉𝑛 𝑠𝑜̂́𝑛𝑔 𝑡𝑎̣𝑖 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡 𝑐𝑜́ 𝑘ℎ𝑎̉ 𝑛𝑎̆𝑛𝑔 𝑝ℎ𝑎̂𝑛 𝑔𝑖𝑎̉𝑖 𝑣𝑎̀ đ𝑜̂̀𝑛𝑔 ℎ𝑜́𝑎 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛. 𝐶ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ 𝑡𝑎̣𝑜 đ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑘𝑖𝑒̣̂𝑛 𝑡𝑜̂́𝑡 𝑛ℎ𝑎̂́𝑡 𝑐ℎ𝑜 𝑐ℎ𝑢̛́𝑐 𝑝ℎ𝑎̣̂𝑛 𝑡𝑜̂̉𝑛𝑔 ℎ𝑜̛̣𝑝 𝑐𝑢̉𝑎 𝑣𝑖 𝑘ℎ𝑎̂̉𝑛 𝑐𝑜́ 𝑙𝑜̛̣𝑖 𝑡𝑎̣𝑖 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡 𝑛𝑒̂𝑛 ℎ𝑜̂̃ 𝑡𝑟𝑜̛̣ 𝑠𝑢̛̣ 𝑝ℎ𝑎́𝑡 𝑡𝑟𝑖𝑒̂̉𝑛 𝑣𝑖 𝑘ℎ𝑢𝑎̂̉𝑛 𝑐𝑜́ 𝑙𝑜̛̣𝑖. 𝐶ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ 𝑐𝑜́ 𝑡𝑎́𝑐 𝑑𝑢̣𝑛𝑔 đ𝑖𝑒̂̀𝑢 ℎ𝑜̀𝑎 ℎ𝑒̣̂ 𝑣𝑖 𝑘ℎ𝑢𝑎̂̉𝑛 𝑡𝑎̣𝑖 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡 𝑛𝑒̂𝑛 𝑡𝑎̆𝑛𝑔 𝑐𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 𝑞𝑢𝑎́ 𝑡𝑟𝑖̀𝑛ℎ 𝑡𝑖𝑒̂𝑢 ℎ𝑜́𝑎 ℎ𝑎̂́𝑝 𝑡ℎ𝑢 𝑡𝑎̣𝑖 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡. [2] 𝐿𝑎̀𝑚 𝑔𝑖𝑎̉𝑚 𝑙𝑢̛𝑜̛̣𝑛𝑔 𝑐ℎ𝑜𝑙𝑒𝑠𝑡𝑒𝑟𝑜𝑙 𝑡𝑟𝑜𝑛𝑔 𝑚𝑎́𝑢: 𝐶𝑜̛ 𝑡ℎ𝑒̂̉ 𝑡𝑜̂̉𝑛𝑔 ℎ𝑜̛̣𝑝 𝑚𝑢𝑜̂́𝑖 𝑚𝑎̣̂𝑡 𝑡𝑎̣𝑖 𝑔𝑎𝑛 𝑏𝑎̆̀𝑛𝑔 𝑛𝑔𝑢𝑦𝑒̂𝑛 𝑙𝑖𝑒̣̂𝑢 𝑙𝑎̀ 𝑐ℎ𝑜𝑙𝑒𝑠𝑡𝑒𝑟𝑜𝑙 𝑣𝑎̀ đ𝑜̂̉ 𝑣𝑎̀𝑜 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡 𝑛𝑜𝑛 𝑞𝑢𝑎 𝑜̂́𝑛𝑔 𝑚𝑎̣̂𝑡 𝑐ℎ𝑢̉. 𝑇𝑎̣𝑖 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ ℎ𝑢́𝑡 𝑛𝑢̛𝑜̛́𝑐 𝑠𝑒̃ 𝑛𝑜̛̉ 𝑟𝑎 𝑣𝑎̀ 𝑔𝑖𝑢̛̃ 𝑚𝑢𝑜̂́𝑖 𝑚𝑎̣̂𝑡 𝑡𝑟𝑜𝑛𝑔 𝑐𝑎́𝑐 𝑙𝑜̛́𝑝 𝑛ℎ𝑎̂̀𝑦 𝑟𝑜̂̀𝑖 đ𝑎̂̉𝑦 𝑡ℎ𝑒𝑜 𝑝ℎ𝑎̂𝑛 𝑟𝑎 𝑛𝑔𝑜𝑎̀𝑖 𝑑𝑜 đ𝑜́ 𝑙𝑎̀𝑚 𝑔𝑖𝑎̉𝑚 𝑠𝑢̛̣ ℎ𝑎̂́𝑝 𝑡ℎ𝑢 𝑙𝑎̣𝑖 𝑚𝑢𝑜̂́𝑖 𝑚𝑎̣̂𝑡. Đ𝑎̣̆𝑐 𝑏𝑖𝑒̣̂𝑡 ℎ𝑜̛𝑛 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ 𝑐𝑜̀𝑛 𝑐𝑜́ 𝑡𝑎́𝑐 𝑑𝑢̣𝑛𝑔 𝑙𝑎̀𝑚 𝑔𝑖𝑎̉𝑚 𝑐ℎ𝑜𝑙𝑒𝑠𝑡𝑒𝑟𝑜𝑙 𝑐𝑜́ ℎ𝑎̣𝑖 (𝐿𝐷𝐿) 𝑣𝑎̀ 𝑡𝑎̆𝑛𝑔 𝑐ℎ𝑜𝑙𝑒𝑠𝑡𝑒𝑟𝑜𝑙 𝑐𝑜́ 𝑙𝑜̛̣𝑖 (𝐻𝐷𝐿). 𝑉𝑖̀ 𝑣𝑎̣̂𝑦 𝑘ℎ𝑎̂̉𝑢 𝑝ℎ𝑎̂̀𝑛 𝑎̆𝑛 𝑐𝑜́ 𝑛ℎ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ 𝑠𝑒̃ 𝑔𝑖𝑢́𝑝 𝑙𝑎̀𝑚 𝑔𝑖𝑎̉𝑚 𝑙𝑢̛𝑜̛̣𝑛𝑔 𝑐ℎ𝑜𝑙𝑒𝑠𝑡𝑒𝑟𝑜𝑙 𝑡𝑟𝑜𝑛𝑔 𝑚𝑎́𝑢. [2] 𝑇ℎ𝑎𝑚 𝑔𝑖𝑎 đ𝑖𝑒̂̀𝑢 ℎ𝑜̀𝑎 đ𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 ℎ𝑢𝑦𝑒̂́𝑡: [2] 𝐶ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ 𝑐𝑜́ 𝑡𝑎́𝑐 𝑑𝑢̣𝑛𝑔 𝑙𝑎̀𝑚 𝑡𝑖𝑛ℎ 𝑏𝑜̣̂𝑡 𝑙𝑢̛𝑢 𝑙𝑎̣𝑖 𝑙𝑎̂𝑢 ℎ𝑜̛𝑛 𝑡𝑟𝑜𝑛𝑔 𝑑𝑎̣ 𝑑𝑎̂̀𝑦 𝑡𝑎̣𝑜 𝑐𝑎̉𝑚 𝑔𝑖𝑎́𝑐 𝑛𝑜 𝑣𝑎̀ 𝑙𝑎̀𝑚 𝑐ℎ𝑎̣̂𝑚 𝑞𝑢𝑎́ 𝑡𝑟𝑖̀𝑛ℎ 𝑝ℎ𝑎̂𝑛 𝑔𝑖𝑎̉𝑖 𝑣𝑎̀ ℎ𝑎̂́𝑝 𝑡ℎ𝑢 𝑔𝑙𝑢𝑐𝑜𝑠𝑒 𝑙𝑎̀𝑚 𝑙𝑢̛𝑜̛̣𝑛𝑔 đ𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 𝑚𝑎́𝑢 𝑡𝑎̆𝑛𝑔 𝑙𝑒̂𝑛 𝑡𝑢̛̀ 𝑡𝑢̛̀, 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑡𝑎̆𝑛𝑔 đ𝑜̣̂𝑡 𝑛𝑔𝑜̣̂𝑡 𝑛𝑒̂𝑛 đ𝑖𝑒̂̀𝑢 ℎ𝑜̀𝑎 đ𝑢̛𝑜̛̣𝑐 𝑙𝑢̛𝑜̛̣𝑛𝑔 đ𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 ℎ𝑢𝑦𝑒̂́𝑡. 𝑁𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖 𝑏𝑖̣ 𝑏𝑒̣̂𝑛ℎ đ𝑎́𝑖 đ𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 𝑐ℎ𝑒̂́ đ𝑜̣̂ 𝑎̆𝑛 𝑛𝑒̂𝑛 𝑡𝑎̆𝑛𝑔 𝑐𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ 𝑣𝑖̀ 𝑐𝑜́ 𝑡𝑎́𝑐 𝑑𝑢̣𝑛𝑔 ℎ𝑜̂̃ 𝑡𝑟𝑜̛̣ đ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑡𝑟𝑖̣ 𝑏𝑒̣̂𝑛ℎ đ𝑎́𝑖 𝑡ℎ𝑎́𝑜 đ𝑢̛𝑜̛̀𝑛𝑔: 𝐺𝑖𝑎̉𝑚 𝑐𝑎̂𝑛: 𝐾ℎ𝑎̂̉𝑢 𝑝ℎ𝑎̂̀𝑛 𝑎̆𝑛 𝑛ℎ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ 𝑠𝑒̃ 𝑖́𝑡 𝑛𝑎̆𝑛𝑔 𝑙𝑢̛𝑜̛̣𝑛𝑔 𝑛ℎ𝑢̛𝑛𝑔 𝑙𝑎̣𝑖 𝑡𝑎̣𝑜 𝑐𝑎̉𝑚 𝑔𝑖𝑎́𝑐 𝑛𝑜, 𝑙𝑎̀𝑚 𝑔𝑖𝑎̉𝑚 𝑡ℎ𝑒̀𝑚 𝑎̆𝑛 đ𝑜̂̀𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑜̛̀𝑖 𝑛𝑔𝑎̆𝑛 𝑐𝑎̉𝑛 ℎ𝑎̂́𝑝 𝑡ℎ𝑢 𝑐𝑎́𝑐 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑏𝑒́𝑜 𝑑𝑜 đ𝑜́ ℎ𝑜̂̃ 𝑡𝑟𝑜̛̣ 𝑣𝑖𝑒̣̂𝑐 𝑔𝑖𝑎̉𝑚 𝑐𝑎̂𝑛 đ𝑜̂́𝑖 𝑣𝑜̛́𝑖 𝑛𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖 𝑏𝑖̣ 𝑏𝑒́𝑜 𝑝ℎ𝑖̀ [2] 𝐶ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ 𝑣𝑜̛́𝑖 𝑏𝑒̣̂𝑛ℎ 𝑢𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑢̛ : 𝐻𝑖𝑒̣̂𝑛 𝑛𝑎𝑦 𝑛𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖 𝑡𝑎 đ𝑎̃ 𝑡ℎ𝑎̂́𝑦 𝑟𝑜̃ 𝑣𝑎𝑖 𝑡𝑟𝑜̀ 𝑐𝑢̉𝑎 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ đ𝑜̂́𝑖 𝑣𝑜̛́𝑖 𝑣𝑖𝑒̣̂𝑐 𝑙𝑎̀𝑚 𝑔𝑖𝑎̉𝑚 𝑛𝑔𝑢𝑦 𝑐𝑜̛ đ𝑜̂́𝑖 𝑣𝑜̛́𝑖 𝑢𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑢̛ đ𝑎̣𝑖 𝑡𝑟𝑎̀𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑞𝑢𝑎 𝑐𝑎́𝑐 𝑣𝑖 𝑘ℎ𝑢𝑎̂̉𝑛 𝑐𝑜́ 𝑙𝑜̛̣𝑖 𝑡𝑎̣𝑖 𝑟𝑢𝑜̣̂𝑡 𝑡𝑎̣𝑜 𝑟𝑎 𝑐𝑎́𝑐 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑢̛́𝑐 𝑐ℎ𝑒̂́ 𝑠𝑢̛̣ 𝑝ℎ𝑎́𝑡 𝑡𝑟𝑖𝑒̂̉𝑛 𝑐𝑢̉𝑎 𝑡𝑒̂́ 𝑏𝑎̀𝑜 𝑢𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑢̛ 𝑣𝑎̀ 𝑔𝑖𝑢́𝑝 𝑡𝑎̆𝑛𝑔 𝑏𝑎̀𝑖 𝑥𝑢𝑎̂́𝑡 𝑐𝑎́𝑐 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑐𝑜́ 𝑘ℎ𝑎̉ 𝑛𝑎̆𝑛𝑔 𝑔𝑎̂𝑦 𝑢𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑢̛ 𝑟𝑎 𝑘ℎ𝑜̉𝑖 𝑐𝑜̛ 𝑡ℎ𝑒̂̉. Đ𝑜̂̀𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑜̛̀𝑖 𝑛𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖 𝑡𝑎 𝑐𝑜̀𝑛 𝑡ℎ𝑎̂́𝑦 𝑡𝑎́𝑐 𝑑𝑢̣𝑛𝑔 𝑐𝑢̉𝑎 𝑐ℎ𝑎̂́𝑡 𝑥𝑜̛ đ𝑜̂́𝑖 𝑣𝑜̛́𝑖 𝑔𝑖𝑎̉𝑚 𝑛𝑔𝑢𝑦 𝑐𝑜̛ 𝑢𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑢̛ 𝑣𝑢́ 𝑑𝑜 𝑙𝑎̀𝑚 𝑔𝑖𝑎̉𝑚 𝑙𝑢̛𝑜̛̣𝑛𝑔 𝑒𝑠𝑡𝑟𝑜𝑔𝑒𝑛 𝑡𝑟𝑜𝑛𝑔 𝑚𝑎́𝑢 [2] 𝟑. 𝐂𝐚́𝐜𝐡 𝐜𝐮𝐧𝐠 𝐜𝐚̂́𝐩 𝐜𝐡𝐚̂́𝐭 𝐱𝐨̛ 𝐜𝐡𝐨 𝐜𝐨̛ 𝐭𝐡𝐞̂̉ 𝘛𝘩𝘦𝘰 𝘣𝘢̉𝘯𝘨 𝘕𝘩𝘶 𝘤𝘢̂̀𝘶 𝘋𝘪𝘯𝘩 𝘥𝘶̛𝘰̛̃𝘯𝘨 𝘬𝘩𝘶𝘺𝘦̂́𝘯 𝘯𝘨𝘩𝘪̣ 𝘤𝘩𝘰 𝘯𝘨𝘶̛𝘰̛̀𝘪 𝘝𝘪𝘦̣̂𝘵 𝘯𝘢𝘮 (2007) 𝘵𝘩𝘪̀ 𝘯𝘩𝘶 𝘤𝘢̂̀𝘶 𝘤𝘩𝘢̂́𝘵 𝘹𝘰̛ 𝘵𝘰̂́𝘪 𝘵𝘩𝘪𝘦̂̉𝘶 𝘤𝘢̂̀𝘯 𝘭𝘢̀ 18-20𝘨/𝘯𝘨𝘶̛𝘰̛̀𝘪/𝘯𝘨𝘢̀𝘺. 𝘰̛̉ 𝘯𝘨𝘶̛𝘰̛̀𝘪 𝘤𝘢𝘰 𝘵𝘶𝘰̂̉𝘪 𝘤𝘢̂̀𝘯 25 𝘨/𝘯𝘨𝘢̀𝘺 [3]. 𝘖̛̉ 𝘮𝘰̣̂𝘵 𝘴𝘰̂́ 𝘯𝘶̛𝘰̛́𝘤 𝘤𝘰́ 𝘬𝘩𝘶𝘺𝘦̂́𝘯 𝘯𝘨𝘩𝘪̣ 𝘯𝘩𝘶 𝘤𝘢̂̀𝘶 𝘤𝘩𝘢̂́𝘵 𝘹𝘰̛ 𝘤𝘢𝘰 𝘩𝘰̛𝘯 𝘯𝘩𝘶̛ 𝘤𝘶̉𝘢 𝘕𝘩𝘢̣̂𝘵 𝘣𝘢̉𝘯 𝘭𝘢̀ 20-25𝘨/𝘯𝘨𝘶̛𝘰̛̀𝘪/𝘯𝘨𝘢̀𝘺; 𝘤𝘶̉𝘢 𝘔𝘺̃ 𝘬𝘩𝘰̉𝘢𝘯𝘨 28-30𝘨/𝘯𝘨𝘶̛𝘰̛̀𝘪/𝘯𝘨𝘢̀𝘺… 𝘛𝘶𝘺 𝘯𝘩𝘪𝘦̂𝘯 𝘷𝘰̛́𝘪 𝘬𝘩𝘢̂̉𝘶 𝘱𝘩𝘢̂̀𝘯 𝘢̆𝘯 𝘩𝘪𝘦̣̂𝘯 𝘯𝘢𝘺 𝘤𝘶̉𝘢 𝘤𝘩𝘶́𝘯𝘨 𝘵𝘢 𝘵𝘩𝘪̀ 𝘭𝘶̛𝘰̛̣𝘯𝘨 𝘤𝘩𝘢̂́𝘵 𝘹𝘰̛ 𝘤𝘩𝘪̉ đ𝘢̣𝘵 đ𝘶̛𝘰̛̣𝘤 𝘬𝘩𝘰𝘢̉𝘯𝘨 5-10𝘨 𝘹𝘰̛/𝘯𝘨𝘢̀𝘺, 𝘯𝘩𝘶̛ 𝘷𝘢̣̂𝘺 𝘩𝘢̂̀𝘶 𝘩𝘦̂́𝘵 𝘮𝘰𝘪 𝘯𝘨𝘶̛𝘰̛̀𝘪 đ𝘦̂̀𝘶 𝘣𝘪̣ 𝘵𝘩𝘪𝘦̂́𝘶 𝘤𝘩𝘢̂́𝘵 𝘹𝘰̛, đ𝘢̣̆𝘤 𝘣𝘪𝘦̣̂𝘵 𝘯𝘨𝘶̛𝘰̛̀𝘪 𝘤𝘢𝘰 𝘵𝘶𝘰̂̉𝘪. 𝘝𝘢̣̂𝘺 𝘣𝘢̆̀𝘯𝘨 𝘤𝘢́𝘤𝘩 𝘯𝘢̀𝘰 𝘤𝘰́ 𝘵𝘩𝘦̂̉ 𝘤𝘶𝘯𝘨 𝘤𝘢̂́𝘱 đ𝘶̉ 𝘤𝘩𝘢̂́𝘵 𝘹𝘰̛ 𝘤𝘩𝘰 𝘤𝘰̛ 𝘵𝘩𝘦̂̉? 𝑪𝒖𝒏𝒈 𝒄𝒂̂́𝒑 𝒒𝒖𝒂 𝒃𝒖̛̃𝒂 𝒂̆𝒏: Đ𝒆̂̉ đ𝒂̉𝒎 𝒃𝒂̉𝒐 đ𝒖̛𝒐̛̣𝒄 𝒏𝒉𝒖 𝒄𝒂̂̀𝒖 𝒄𝒉𝒂̂́𝒕 𝒙𝒐̛ 𝒄𝒂̂̀𝒏 𝒕𝒉𝒊𝒆̂́𝒕, 𝒉𝒂̀𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒂̀𝒚 𝒄𝒉𝒖́𝒏𝒈 𝒕𝒂 𝒄𝒂̂̀𝒏 𝒂̆𝒏 𝒄𝒂́𝒄 𝒍𝒐𝒂̣𝒊 𝒕𝒉𝒖̛̣𝒄 𝒑𝒉𝒂̂̉𝒎 𝒄𝒉𝒖̛́𝒂 𝒏𝒉𝒊𝒆̂̀𝒖 𝒄𝒉𝒂̂́𝒕 𝒙𝒐̛ 𝒏𝒉𝒖̛ 𝒓𝒂𝒖 𝒙𝒂𝒏𝒉, 𝒉𝒐𝒂 𝒒𝒖𝒂̉, 𝒈𝒂̣𝒐, 𝒎𝒚̀, 𝒏𝒈𝒐̂ 𝒌𝒉𝒐𝒂𝒊… 𝑪𝒂̂̀𝒏 𝒂̆𝒏 𝒓𝒂𝒖 𝒗𝒂̀ 𝒕𝒓𝒂́𝒊 𝒄𝒂̂𝒚 𝒉𝒐̛𝒏 𝒍𝒂̀ 𝒖𝒐̂́𝒏𝒈 𝒏𝒖̛𝒐̛́𝒄 𝒆́𝒑 𝒗𝒊̀ 𝒓𝒂𝒖 𝒗𝒂̀ 𝒒𝒖𝒂̉ 𝒍𝒂̀ 𝒏𝒈𝒖𝒐̂̀𝒏 𝒄𝒉𝒂̂́𝒕 𝒙𝒐̛ 𝒄𝒐́ 𝒈𝒊𝒂́ 𝒕𝒓𝒊̣ 𝒏𝒉𝒂̂́𝒕 𝒅𝒐 𝒄𝒐́ 𝒄𝒉𝒂̂́𝒕 𝒑𝒆𝒄 𝒕𝒊𝒏 (𝒏𝒉𝒖̛̃𝒏𝒈 𝒄𝒉𝒂̂́𝒕 𝒄𝒉𝒊̉ 𝒄𝒐́ 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒓𝒂𝒖 𝒒𝒖𝒂̉). 𝑷𝒆𝒄𝒕𝒊𝒏 𝒄𝒐́ 𝒕𝒂́𝒄 𝒅𝒖̣𝒏𝒈 𝒖̛́𝒄 𝒄𝒉𝒆̂́ 𝒄𝒂́𝒄 𝒉𝒐𝒂̣𝒕 đ𝒐̣̂𝒏𝒈 𝒈𝒂̂𝒚 𝒕𝒉𝒐̂́𝒊 𝒐̛̉ 𝒓𝒖𝒐̣̂𝒕 𝒗𝒂̀ 𝒏𝒉𝒖̛ 𝒗𝒂̣̂𝒚 𝒕𝒂̣𝒐 đ𝒊𝒆̂̀𝒖 𝒌𝒊𝒆̣̂𝒏 𝒕𝒉𝒖𝒂̣̂𝒏 𝒍𝒐̛̣𝒊 𝒄𝒉𝒐 𝒉𝒐𝒂̣𝒕 đ𝒐̣̂𝒏𝒈 𝒄𝒖̉𝒂 𝒄𝒂́𝒄 𝒗𝒊 𝒌𝒉𝒖𝒂̂̉𝒏 𝒄𝒐́ 𝒍𝒐̛̣𝒊. Đ𝒐̂̀𝒏𝒈 𝒕𝒉𝒐̛̀𝒊 𝒔𝒖̛̣ 𝒄𝒂̂𝒏 đ𝒐̂́𝒊 𝒈𝒊𝒖̛̃𝒂 𝒔𝒂𝒄𝒄𝒉𝒂𝒓𝒐𝒔𝒆 ( đ𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈 𝒄𝒖̉𝒂 𝒕𝒊𝒏𝒉 𝒃𝒐̣̂𝒕) 𝒗𝒐̛́𝒊 𝒇𝒓𝒖𝒄𝒕𝒐𝒔𝒆 ( đ𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈 𝒉𝒐𝒂 𝒒𝒖𝒂̉) 𝒄𝒖̃𝒏𝒈 𝒄𝒐́ 𝒚́ 𝒏𝒈𝒉𝒊̃𝒂 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒑𝒉𝒐̀𝒏𝒈 𝒃𝒆̣̂𝒏𝒉 𝒙𝒐̛ 𝒗𝒖̛̃𝒂 đ𝒐̣̂𝒏𝒈 𝒎𝒂̣𝒄𝒉. [2] 𝑪𝒖𝒏𝒈 𝒄𝒂̂́𝒑 𝒃𝒂̆̀𝒏𝒈 𝒃𝒐̂̉ 𝒔𝒖𝒏𝒈 𝒄𝒉𝒂̂́𝒕 𝒙𝒐̛: 𝑲𝒉𝒂̂̉𝒖 𝒑𝒉𝒂̂̀𝒏 𝒂̆𝒏 𝒉𝒂̀𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒂̀𝒚 𝒄𝒉𝒖́𝒏𝒈 𝒕𝒂 𝒎𝒐̛́𝒊 𝒄𝒐́ 𝒕𝒖̛̀ 5-10𝒈 𝒙𝒐̛ 𝒕𝒖̛̀ 𝒕𝒉𝒖̛̣𝒄 𝒑𝒉𝒂̂̉𝒎 𝒗𝒊̀ 𝒗𝒂̣̂𝒚 𝒄𝒂̂̀𝒏 𝒃𝒐̂̉ 𝒔𝒖𝒏𝒈 𝒕𝒉𝒆̂𝒎 𝒌𝒉𝒐𝒂̉𝒏𝒈 10𝒈 . Đ𝒂̣̆𝒄 𝒃𝒊𝒆̣̂𝒕 đ𝒐̂́𝒊 𝒗𝒐̛́𝒊 𝒏𝒉𝒖̛̃𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒖̛𝒐̛̀𝒊 𝒃𝒊̣ 𝒕𝒉𝒊𝒆̂́𝒖 𝒏𝒉𝒊𝒆̂̀𝒖 𝒄𝒉𝒂̂́𝒕 𝒙𝒐̛ 𝒅𝒐 𝒂̆𝒏 𝒊́𝒕 𝒓𝒂𝒖 𝒒𝒖𝒂̉, 𝒏𝒈𝒖̛𝒐̛̀𝒊 𝒈𝒊𝒂̀, 𝒏𝒈𝒖̛𝒐̛̀𝒊 𝒎𝒂̣̆𝒄 𝒃𝒆̣̂𝒏𝒉 𝒕𝒊𝒆̂̉𝒖 đ𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈, 𝒃𝒆́𝒐 𝒑𝒉𝒊̀,… 𝒕𝒉𝒊̀ 𝒄𝒂̀𝒏𝒈 𝒄𝒂̂̀𝒏 𝒃𝒐̂̉ 𝒔𝒖𝒏𝒈 𝒕𝒉𝒆̂𝒎 𝒄𝒉𝒂̂́𝒕 𝒙𝒐̛.[2] Nguồn tham khảo: (1) http://viendinhduong.vn/.../vai-tro-cua-chat-xo-voi-suc... (2) http://viendinhduong.vn/.../vai-tro-dinh-duong-cua-chat... (3) https://www.vinmec.com/.../che-do-dinh-duong-cho-nguoi.../